Nowości w Karcie Nauczyciela od 1 września 2019 r.

Wśród licznych zmian w Karcie Nauczyciela w planach są nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego, nowe zasady awansu zawodowego oraz przepisy przejściowe z tego zakresu i wiele innych. Projektowane zmiany dotyczą wielu obszarów funkcjonowania szkół. Zmiany mają obowiązywać już w nowym roku szkolnym.

Zmiana 1: Uprawnienia do dodatku za wyróżniającą pracę

Omawiany projekt ustawy wprowadza zmiany w nowo powołanym dodatku za wyróżniającą pracę dla nauczycieli dyplomowanych legitymujących się wyróżniającą oceną pracy. Zmiana polega przede wszystkim na tym, iż zniesiono warunek uzyskania stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego, by móc otrzymać dodatek za wyróżniającą oceną pracy. W opinii MEN wysoka jakość pracy może dotyczyć także nauczycieli na niższych szczeblach awansu zawodowego, dlatego zostało zaproponowane rozszerzenie uprawnienia do dodatku za wyróżniającą pracę także na nauczycieli kontraktowych i mianowanych. Dodatek ten będzie przysługiwał w okresie odbywania stażu na kolejny stopień awansu zawodowego, nie dłużej jednak niż przez 3 lata. Jeżeli przed upływem tego terminu nauczyciel otrzyma ocenę pracy niższą niż ocena wyróżniająca, prawo do dodatku za wyróżniającą pracę wygaśnie.

ZDANIEM MEN

Proponowane rozwiązanie nie zwiększy obciążeń dyrektorów szkół związanych z ocenianiem nauczycieli, gdyż ww. dodatek będzie przysługiwał po ocenie pracy dokonywanej po zakończeniu stażu na kolejny stopień awansu zawodowego, która i tak jest obligatoryjnie dokonywana. Nauczyciel, który po zakończeniu stażu na stopień nauczyciela kontraktowego lub mianowanego uzyska wyróżniającą ocenę pracy, po uzyskaniu takiej oceny zrealizuje prawo do skrócenia okresu pracy niezbędnego do rozpoczęcia kolejnego stażu, a następnie przez cały okres stażu będzie otrzymywał dodatek za wyróżniającą pracę.

Wyjątek będą stanowić jedynie nauczyciele, którzy stopień nauczyciela kontraktowego i mianowanego uzyskali z mocy prawa. Dla nich podstawą do uzyskania dodatku za wyróżniającą pracę będzie ocena pracy dokonana na wniosek nauczyciela albo z inicjatywy dyrektora szkoły lub innych podmiotów wskazanych w Karcie Nauczyciela. Ponadto dla dyrektorów, którzy po zakończeniu stażu na stopień nauczyciela mianowanego uzyskali wyróżniającą ocenę pracy, konieczne będzie wskazanie okresu otrzymywania dodatku za wyróżniającą pracę, ponieważ otrzymują oni stopień nauczyciela dyplomowanego bez odbywania stażu.

W okresie przejściowym (gdy za okres stażu dokonywana jest ocena dorobku zawodowego) omawiany dodatek będzie przysługiwał nauczycielom, którzy uzyskają wyróżniającą ocenę pracy dokonaną na ich wniosek albo z inicjatywy dyrektora szkoły lub innych podmiotów.

Dodatek za wyróżniającą pracę po raz pierwszy nauczyciele kontraktowi i mianowani otrzymają od dnia 1 września 2020 r., ale w docelowej wysokości (6% lub 12% kwoty bazowej, określanej dla nauczycieli corocznie w ustawie budżetowej) po raz pierwszy otrzymają ten dodatek od dnia 1 września 2022 r., analogicznie jak nauczyciele dyplomowani.

Zmiana 2: Świadczenie dla nauczyciela stażysty

Projektowane jest wprowadzenie nowego świadczenia dla nauczyciela stażysty – na start. Świadczenie to będzie przysługiwało wszystkim nauczycielom stażystom odbywającym staż na stopień nauczyciela kontraktowego.

Świadczenie to w wysokości 1000 zł (niezależnie od wymiaru zatrudnienia) będzie wypłacane dwukrotnie w okresie stażu:

  • do dnia 30 września roku, w którym nauczyciel rozpoczął staż oraz

  • do dnia 30 września kolejnego roku.

Jeżeli w kolejnym roku w okresie do dnia 30 września nauczyciel nie będzie odbywał stażu, świadczenie otrzyma w ciągu 30 dni od dnia, w którym rozpocznie odbywanie stażu.

ZAPAMIĘTAJ

W okresie przejściowym nauczyciele, którzy staż na stopień nauczyciela kontraktowego rozpoczęli w roku szkolnym 2018/2019 - otrzymają jednorazowe świadczenie na start w wysokości 1000 zł do dnia 30 września 2019 r., a jeżeli w tym terminie nie będą odbywali stażu – nie później niż w ciągu 30 dni od dnia, w którym rozpoczną odbywanie stażu.

Zmiana 3: Przywrócenie regulaminów wynagradzania

Zaplanowano przywrócenie regulaminu wynagradzania nauczycieli przez organy prowadzące szkoły będące jednostkami samorządu terytorialnego. Organy te będą miały obowiązek corocznego uchwalania tych regulaminów na każdy kolejny rok kalendarzowy. Każdorazowo przed ich wprowadzeniem konieczne będzie ich uzgadniane ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli. Regulaminy z poprzedniego roku będą mogły obowiązywać maksymalnie przez dwa miesiące od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na dany rok.

W okresie przejściowym, dotychczas uchwalone regulaminy wynagradzania zachowają moc do dnia wejścia w życie nowych regulaminów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 marca 2020 r.

Zmiana 4: Podwyższenie średniego wynagrodzenia nauczycieli

Od dnia 1 września 2019 r. średnie wynagrodzenia nauczycieli wzrośnie od września o 9,6 %.

Po wprowadzeniu podwyżki od 1 września 2019 r. wynagrodzenie zasadnicze brutto wyniesie dla:

  • dla nauczyciela stażysty - 2782 zł brutto (wzrost o 244 zł brutto),

  • dla nauczyciela kontraktowego - 2862 zł brutto (wzrost o 251 zł brutto),

  • dla nauczyciela mianowanego - 3250 zł brutto (wzrost o 285 zł brutto),

  • dla nauczyciela dyplomowanego - 3817 zł brutto (wzrost o 334 zł brutto).

Ponadto ujednolicono wysokość dodatku za wychowawstwo i podniesiono do wysokości 300 zł brutto.

Zmiana 5: Ograniczenie możliwości zatrudniania na czas określony

Umowę na czas określony będzie można nawiązywać w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, w tym w trakcie roku szkolnego, z osobą rozpoczynającą pracę w szkole, z nauczycielem kontraktowym, nauczycielem mianowanym lub nauczycielem dyplomowanym. Jednak łączny okres zatrudnienia na podstawie tych umów (między tymi samymi stronami stosunku pracy) nie będzie mógł przekraczać 36 miesięcy. Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony przekroczy 36 miesięcy, z dniem następującym po upływie tego okresu stosunek pracy przekształci się:

  • w przypadku nauczyciela kontraktowego – w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony,

  • w przypadku nauczyciela mianowanego i nauczyciela dyplomowanego – w stosunek pracy na podstawie mianowania, (lub przy niespełnianiu warunków do umowy na podstawie mianowania – w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony).

Do okresu 36 miesięcy wliczane będą okresy zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony, zawieranych począwszy od dnia 1 września 2019 r.

Zmiana 6: Postępowania dyscyplinarne nauczycieli

W przypadku postępowania nauczycieli dotyczącego czynów naruszających prawa i dobro dziecko, będzie istniała możliwość wszczęcia postępowania dyscyplinarnego również po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna pierwszej instancji, wiadomości o popełnieniu czynu uchybiającego godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, o których mowa w art. 6 Karty Nauczyciela.

Jest to skutek postulatu Rzecznika Praw Dziecka, który wskazał na potrzebę nowelizacji tych uregulowań, gdyż w obecnym stanie nie może w pełni korzystać ze swoich ustawowych uprawnień. W większości przypadków rzecznicy dyscyplinarni zawiadamiali go o umorzeniu postępowania wyjaśniającego pod koniec terminu określonego w art. 85o ust. 1 Karty Nauczyciela, co uniemożliwiło realizację przysługującego Rzecznikowi uprawnienia do wniesienia zażalenia na to postanowienie.

Źródło:
  • Projekt z 28 lutego 2019 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw.

Autor: Małgorzata Celuch, wicedyrektor, specjalista z zakresu prawa oświatowego